کتاب مصدق فراتر از زمان
نویسنده:
نیکلاس گرجستانی
3.7
از
1
رأی
ناموجود
1400000
معرفی کتاب مصدق فراتر از زمان
رویارویی ایدههای پیشرو با ساختارهای تصلبیافتهی قدرت، یکی از جذابترین و در عین حال دردناکترین فصلهای تاریخ معاصر را رقم زده است؛ مواجههای که در آن رهبران تحولخواه اغلب تقاص جلوتر بودن از عصر خود را با کنارهگیری اجباری یا سقوط پرداخت کردهاند. نیکلاس گرجستانی در «فراتر از زمان خود» با دستمایه قرار دادن همین تقابل تاریخی، سراغ کارنامه و سرنوشت دو چهرهی شاخص در دو نقطه از خاورمیانه و قفقاز میرود: محمد مصدق در ایران و زویاد گامساخوردیا در گرجستان.
نویسنده که خود سالها از مدیران ارشد بانک جهانی بوده و تبار ایرانی-گرجی دارد، کوشیده مواجهه این دو سیاستمدار با معادلات قدرت بینالمللی را موشکافی کند. مسئلهی محوری نوشتار، بررسی این فرضیه است که چرا پروژههای استقلالطلبی و تکوین دولت قانونمدار در جوامع در حال گذار، با مداخلهی قدرتهای خارجی و همپیمانی آنها با نخبگان سنتی داخلی به شکست میانجامد.
مواجههی گرجستانی با این بخش از تاریخ، متکی بر مستندات، خاطرات و بهویژه اسناد ازطبقهبندیخارجشدهی نهادهای مالی و اطلاعاتی بینالمللی است. کتاب بر تحلیل تصمیمگیریهای کلان در بزنگاههای بحرانی تمرکز دارد.ابتدا به دورهی پرالتهاب نخستوزیری مصدق، فرایند ملیشدن صنعت نفت و مواجههی او با ابرقدرتهای وقت نظیر بریتانیا و آمریکا پرداخته شده؛ نقطهای که نویسنده تلاش میکند برنامههای اقتصادی و سیاست «موازنه منفی» را نه صرفا یک ایستادگی سیاسی، بلکه الگویی پیشدستانه از توسعهی مستقل تحلیل کند.
در ادامه همان چارچوب تحلیلی به قفقاز پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی منتقل میشود؛ جایی که زویاد گامساخوردیا بهعنوان نخستین رئیسجمهور دمکراتیک گرجستان، درگیر رویارویی با پسماندههای قدرت شوروی و فشارهای خارجی شد. وجه مشترک هر دو روایت، بررسی مکانیسمهای دگرگونی سیاسی و کودتاهای شبهنظامی است که به سرنگونی این دو دولت انجامید.
زاویهی دید نویسنده در مواجهه با موضوع، حاصل تلفیق نگاه یک تحلیلگر توسعهی اقتصادی با دادههای تاریخی است. گرجستانی زیرساختهای تصمیمگیری، مذاکرات نفت، تعاملات با نهادهایی چون بانک جهانی و پیامدهای ساختاری مداخلات خارجی را کالبدشکافی میکند و میکوشد پیوند میان سیاستهای داخلی و فشارهای ژئوپلیتیک را روشن سازد. متن برای مخاطب روشن میکند که چطور آرمانهای مرتبط با حاکمیت قانون و خودکفایی اقتصادی، در بستر تعارض منافع قدرتهای بزرگ دچار چالش میشوند.
کتاب «فراتر از زمان خود» تصویر روشنی از ابعاد پنهان تصمیمگیریهای سیاسی در دهههای ۱۹۵۰ ایران و ۱۹۹۰ گرجستان ترسیم میکند و نشان میدهد چگونه شباهتهای ساختاری در دو مقطع زمانی و جغرافیایی متفاوت، سرنوشتهای مشابهی را برای جریانهای استقلالطلب رقم زده است.
نویسنده که خود سالها از مدیران ارشد بانک جهانی بوده و تبار ایرانی-گرجی دارد، کوشیده مواجهه این دو سیاستمدار با معادلات قدرت بینالمللی را موشکافی کند. مسئلهی محوری نوشتار، بررسی این فرضیه است که چرا پروژههای استقلالطلبی و تکوین دولت قانونمدار در جوامع در حال گذار، با مداخلهی قدرتهای خارجی و همپیمانی آنها با نخبگان سنتی داخلی به شکست میانجامد.
مواجههی گرجستانی با این بخش از تاریخ، متکی بر مستندات، خاطرات و بهویژه اسناد ازطبقهبندیخارجشدهی نهادهای مالی و اطلاعاتی بینالمللی است. کتاب بر تحلیل تصمیمگیریهای کلان در بزنگاههای بحرانی تمرکز دارد.ابتدا به دورهی پرالتهاب نخستوزیری مصدق، فرایند ملیشدن صنعت نفت و مواجههی او با ابرقدرتهای وقت نظیر بریتانیا و آمریکا پرداخته شده؛ نقطهای که نویسنده تلاش میکند برنامههای اقتصادی و سیاست «موازنه منفی» را نه صرفا یک ایستادگی سیاسی، بلکه الگویی پیشدستانه از توسعهی مستقل تحلیل کند.
در ادامه همان چارچوب تحلیلی به قفقاز پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی منتقل میشود؛ جایی که زویاد گامساخوردیا بهعنوان نخستین رئیسجمهور دمکراتیک گرجستان، درگیر رویارویی با پسماندههای قدرت شوروی و فشارهای خارجی شد. وجه مشترک هر دو روایت، بررسی مکانیسمهای دگرگونی سیاسی و کودتاهای شبهنظامی است که به سرنگونی این دو دولت انجامید.
زاویهی دید نویسنده در مواجهه با موضوع، حاصل تلفیق نگاه یک تحلیلگر توسعهی اقتصادی با دادههای تاریخی است. گرجستانی زیرساختهای تصمیمگیری، مذاکرات نفت، تعاملات با نهادهایی چون بانک جهانی و پیامدهای ساختاری مداخلات خارجی را کالبدشکافی میکند و میکوشد پیوند میان سیاستهای داخلی و فشارهای ژئوپلیتیک را روشن سازد. متن برای مخاطب روشن میکند که چطور آرمانهای مرتبط با حاکمیت قانون و خودکفایی اقتصادی، در بستر تعارض منافع قدرتهای بزرگ دچار چالش میشوند.
کتاب «فراتر از زمان خود» تصویر روشنی از ابعاد پنهان تصمیمگیریهای سیاسی در دهههای ۱۹۵۰ ایران و ۱۹۹۰ گرجستان ترسیم میکند و نشان میدهد چگونه شباهتهای ساختاری در دو مقطع زمانی و جغرافیایی متفاوت، سرنوشتهای مشابهی را برای جریانهای استقلالطلب رقم زده است.
درباره نیکلاس گرجستانی
نیکلاس گرجستانی، متولد ۲۲ ژانویه ۱۹۴۶، اقتصاددان ایرانی-آمریکایی است.او از سال ۱۹۷۳ در بانک جهانی مشغول به کار شد و سمتهای مدیریتی گوناگونی را، هم در دفتر مرکزی بانک در واشنگتن دیسی و هم در دفتر اروپایی آن در پاریس، بر عهده داشت. از جمله اقدامات برجسته او، رهبری تیمی بود که «مدیریت دانش» را در عملیات و فعالیتهای روزمره بانک جهانی پیادهسازی کرد.او همسر نخست سالومه زورابیشویلی، پنجمین رئیسجمهور گرجستان، و پدر کتوان و تیموراز گورجستانی است.
دسته بندی های کتاب مصدق فراتر از زمان
کتاب های مرتبط با مصدق فراتر از زمان
اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "کتاب مصدق فراتر از زمان" ثبت میکند