کتاب سام (سفر پیدایش پیش از ابراهیم)

کتاب «سام: سفر پیدایش پیش از ابراهیم» نوشته‌ی دیوید کیشیک، تأملی فلسفی درباره‌ی آغاز کتاب مقدس است. به بیان دیگر، کتاب بازخوانی یازده فصل نخست سفر پیدایش است، یعنی بخشی که پیش از ظهور ابراهیم و آغاز سنت ابراهیمی قرار دارد. با این حال خوانش و تفسیر نویسنده معمول نیست. تفسیر نویسنده از این یازده فصل را می‌توان یکی از رادیکال‌ترین بازخوانی‌های فصل‌های آغازین پیدایش نامید. پرسش مرکزی کتاب را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: چگونه انسان به انسانی تبدیل می‌شود که هست؟ نویسنده این پرسش را در روایت آفرینش، باغ عدن، قابیل و هابیل، طوفان نوح، عهد با نوح و برج بابل دنبال می‌کند. از نظر او، این شش بخش از «تاریخ آغازین» کتاب پیدایش، مجموعه‌ای از تأملات درباره‌ی انسان، زندگی، مرگ، خشونت، زبان، اجتماع و نسبت انسان با زمین را در خود جای داده‌اند. از سوی دیگر، روش نویسنده برای پاسخ به این پرسش نه تفسیر سنتی است و نه پژوهش تاریخی-انتقادی. خود نویسنده روش خود را شرح خلاق توصیف می‌کند، خوانشی بسیار نزدیک به متن که در آن حتی مفروضات نحوی و معنایی موجود در متن عبری قابل پرسش‌اند و در عین حال، از سنت‌های تفسیری یهودی و مسیحی و از نقد مدرن کتاب مقدس نیز بهره می‌گیرد. خود نویسنده تأکید می‌کند که قصدش بازسازی تاریخی منشأ متن نیست؛ بلکه یازده فصل نخست سفر پیدایش را تا حد امکان به صورت یک ترکیب ادبی واحد می‌خواند. او این موضع را «پیشاابراهیمی» می‌نامد و پیامدهای آن را «پساسکولار» توصیف می‌کند. همچنین ساختار کتاب مطابق با هفت روز آفرینش است و پس از فصلی مقدماتی با عنوان «روز صفر: بازخوانی»، فصل‌های زیر را دارد: «روز یکم: برشیت» (آغاز)، «روز دوم: به‌زحمت»، «روز سوم: هابیل‌گرایی»، «روز چهارم: زیست‌کشی»، «روز پنجم: خون»، «روز ششم: بابل‌گویی» و «روز هفتم: سبت»، و در پایان پیوستی با عنوان «کتاب مقدس پیش‌ابراهیمی». این چیدمان، عملا داستان‌های آفرینش، باغ عدن، قابیل و هابیل، توفان نوح، عهد نخست و برج بابل را در قالب یک هفته بازمی‌چیند. همچنین پیوست کتاب ترجمه‌ی متن عبری بخش‌های مربوطه را شامل می‌شود تا خواننده بتواند پیش‌فرض‌های از پیش موجود درباره‌ی معنای متن را کنار بزند.