کتاب تمدن هخامنشی

این مجموعه حاوی سیزده مقاله در خصوص هنر و تمدن ایران در عصر هخامنشی است. هم‌چنین برگردان فارسی از رویدادنامه‌ی نبونید، آخرین پادشاه بابل که حکومتش به دست کورش بزرگ به پایان رسید، ضمیمه شده است. از این رویدادنامه می‌توان اطلاعات بسیاری در خصوص فتوحات نخستین کورش پارسی در نبرد با آستیاگ، پادشاه ماد، و نبونید به دست آورد.

رویدادنامه‌ی مذکور که به رویدادنامه‌ی نبونید معروف شده در واقع بخشی از سنت سال‌نامه‌نویسی نجومی در بابل است که حوادث مهم هر سال را با تاریخ آن ثبت می‌کرده‌اند. از دیگر منابع دست اول برای عصر کورش هخامنشی، استوانه‌ی کورش در بابل است که گزیده‌ای از آن آمده است.از جمله مطالب مطرح در این یادداشت‌ها می‌توان به نقش انسان بال گشوده که از درون قرص خورشید بیرون آمده نام برد که امروزه زرتشتیان آن را نماد فروهر (فره‌وشی‌ها) می‌دانند اما نویسنده آن را مظهر فره‌ایزدی (خورنه) می‌داند که حق الهی سلطنت در ایران باستان بود.

کوروش در مدت نزدیک به سی سال سراسر شرق باستان را درنوردید و آنرا به میدان بزرگ جنگ و ناامنی و خونریزی بدل کرد. میدانی که یک سوی آن در غرب آناتولی و سوی دیگرش در شرق آسیای میانه بود. تعداد مردانی که در طول این سالیان دراز کشته و معلول شدند، شمار زنان و اطفالی که بیوه و یتیم و بی‌خانمان و ربوده شدند، میزان اموالی که به غارت رفت، هزینه‌هایی که از دسترنج مردم بینوا تأمین شد و بر دوش آنان تحمیل گردید، خسارت‌هایی که به اقتصاد و کشاورزی و بازرگانی و پیشه‌ها وارد آمد، زمین‌های سوخته و ویرانی که بر جای ماند، و آسیب و رنجی که به جان و روان، و به فرهنگ و تمدن و آینده بشریت رسید، غیر قابل محاسبه و تخمین است.

دنیای باستان همواره از آتش جنگ‌ها و یورش‌های بی‌پایان در رنج بوده است؛ اما جهان امروز، علاوه بر چشمداشت بر خاک سرزمین‌ها، با تاختن بر اندیشه، باورها، غرور و هویت مردمان، و نیز با گسترش برتری‌طلبی و نفاق‌افکنی میان مردم، چیرگی بر آنان را در سر می‌پروراند. مردمانی که باورها و هویت تاریخی خود را به فراموشی سپارند، مردمانی که نیازمند دانش و فن‌آوری کشورهای دیگر باشند، مردمانی که چیزی برای عرضه در جهان امروز نداشته باشند، شکست‌خوردگان جهان امروزند. پیشینیان ما به‌رغم رنج‌های بی‌پایان بشری، گذشته‌ای سرافرازانه برای ما به ارمغان نهادند. ما برای فرزندان آینده خود چه دستاوردی داریم و برای شکسته نشدن در جهان سخت نامهربان امروز، چه راه‌هایی اندیشیده‌ایم؟