کتاب زمان و وجود

کتاب «زمان و وجود» اثر مارتین هایدگر، فیلسوف برجسته آلمانی، نه صرفا یک دنباله برای شاهکار پیشین او، بلکه بازخوانی رادیکال از پروژه ناتمام هستی و زمان است. این اثر که شامل درس‌گفتارها و خلاصه‌ی شش جلسه سمینار هایدگر در سال ۱۹۶۲ است، خواننده را به دوران متأخر فکری او می‌برد؛ دورانی که فیلسوف از تحلیل دازاین عبور کرده و تلاش می‌کند تا خود «هستی» و «زمان» را فارغ از ساحت‌های انسان‌شناسانه و متافیزیکی بازتعریف کند. هایدگر در این مجلد با مسئله ی بخشش دست‌وپنج نرم می‌کند. اگر در آثار متقدم، هستی همواره در افق زمان فهمیده می‌شد، در اینجا نویسنده تلاش می‌کند تا منشأ این دو را در ساحتی عمیق‌تر جستجو کند که آن را رخداد یا رویداد از آن خود کننده می‌نامد. هایدگر توضیح می‌دهد که چگونه هستی و زمان، نه امور ثابت و ابدی، بلکه عطایایی هستند که از دل این رخداد بیرون می‌آیند. او با تحلیل عبارت آلمانی "Es gibt که معمولا به «وجود دارد» ترجمه می‌شود اما معنای تحت‌اللفظی آن «آن می‌دهد» است نشان می‌دهد که هستی یک «داده» یا ابژه نیست، بلکه فرایندی از آشکارگی و اختفاست. کتاب علاوه بر متن اصلی درس‌گفتار «زمان و وجود»، حاوی رساله‌ی مهم «پایان فلسفه و وظیفه‌ی تفکر» است. در این بخش، هایدگر با نگاهی آسیب‌شناسانه به تاریخ متافیزیک غرب، استدلال می‌کند که فلسفه به عنوان متافیزیک در عصر تکنولوژی به پایان رسیده و در علوم حل شده است. مسئله‌ای که او پیش می‌کشد، ضرورت یافتن نوعی دیگر از تفکر است؛ تفکری که نه به دنبال سلطه بر موجودات، بلکه به دنبال شنیدن صدای هستی در «لینیه» یا گشودگی است. همچنین بخش «طریقت من در پدیدارشناسی» نوعی خودزندگینامه فکری است که سیر تحول روش‌شناختی او را از دغدغه‌های الهیاتی تا رسیدن به پرسش وجود ترسیم می‌کند، این اثر برای کسانی که تنها با «هستی و زمان» آشنا هستند، ممکن است گیج‌کننده باشد. هایدگر در اینجا نشان می‌دهد که چگونه ایده‌هایش بر اندیشمندان پساساختارگرا نظیر ژاک دریدا و میشل فوکو تاثیر گذاشته است. او با عبور از زبان گزاره‌ای که می‌گوید «الف است»، به زبانی پدیدارشناسانه روی می‌آورد که می‌گوید «وجود فرامی‌دهد». این تغییر لحن، تلاشی است برای رهایی از دام دستور زبان که ناخواسته هستی را به یک موجود تقلیل می‌دهد.
در نهایت، «زمان و وجود» اثری است که برای درک عمیق‌تر نیمه‌ی دوم حیات فکری هایدگر ضروری است. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه فیلسوف، با بازگشت به پرسش‌های نخستین، سعی در عبور از بن‌بست‌های متافیزیک دارد. اگر به دنبال فهم این نکته هستید که چرا هایدگر معتقد بود فلسفه به پایان رسیده و وظیفه‌ی تفکر در عصر تکنولوژی چیست، این مجلد نقشه‌ای فشرده اما غنی از این مسیر فکری را پیش روی شما می‌گذارد.