کتاب فراخوانی برای اقدام

نگاه به توزیع ناعادلانه‌ی قدرت و بررسی ریشه‌های تداوم خشونت در لایه‌های پنهان جوامع مدرن و سنتی، موضوعی است که جیمز ارل کارتر در کتاب «فراخوانی برای اقدام: زنان، دین، خشونت و قدرت» با زبانی صریح و مبتنی بر واقعیت‌های میدانی به آن می‌پردازد. این اثر حاصل سفر به بیش از ۱۴۰ کشور جهان و گفتگوهای بی‌واسطه با فعالان مدنی و قربانیان تبعیض‌های ساختاری است. کارتر در مقام رئیس‌جمهور سابق آمریکا و برنده جایزه‌ی صلح نوبل، تظاهر و مصلحت‌سنجی‌های معمول سیاسی را کنار می‌گذارد تا به یکی از جدی‌ترین و در عین حال نادیده‌گرفته‌شده‌ترین پرونده‌های حقوق بشری قرن حاضر رسیدگی کند. او استدلال می‌کند که رنج‌های مداوم زنان و دختران در اقصا نقاط جهان، ناشی از تفاوت‌های طبیعی یا بیولوژیکی نیست؛ بلکه ریشه در یک سیستم سازمان‌یافته دارد که از ابزارهای گوناگون برای حفظ موقعیت برتر خود استفاده می‌کند.
یکی از موضوعات بحث‌برانگیز این پژوهش، واکاوی نقش نهادهای مذهبی و نحوه بهره‌برداری از متون اعتقادی برای توجیه فرودستی زنان است. نویسنده که خود به عنوان یک باورمند مسیحی شناخته می‌شود، تعارفات مرسوم را کنار می‌گذارد و به نقد خوانش‌های گزینشی، تحریف‌شده و مردسالارانه‌ای می‌پردازد که در ادیان مختلف وجود دارد.
او نشان می‌دهد که چگونه رهبران تئوریک و سنتی جوامع، با اتکا به همین تفاسیر خودساخته، مانع از حضور زنان در پست‌های رهبری فکری و منصب‌های تصمیم‌گیری می‌شوند و این رویه را امری الهی جلوه می‌دهند؛ در حالی که به باور کارتر این رویکرد تنها یک گزینش سیاسی و فرهنگی برای بقای ساختار قدرت است. شدت انتقاد و زاویه‌ی دید کارتر به این مسئله تا جایی پیش رفت که او در اقدامی نمادین و عملی، اعتراض خود را با جدایی از کنوانسیون باپتیست جنوبی نشان داد تا ثابت کند مرز میان باورهای اصیل اخلاقی و تفاسیر ابزاری را کاملا متمایز می‌داند.
ابعاد فیزیکی و روانی سرکوب که در کتاب به آن‌ها اشاره شده، دامنه‌ی وسیعی از فجایع پنهان تمدن بشری را شامل می‌شود که کمتر در تحلیل‌های رسمی رسانه‌ها به شکل یکپارچه مورد بررسی قرار می‌گیرند. کارتر با تمرکز بر جزئیات، پدیده‌های شومی مانند سقط جنین انتخابی بر اساس جنسیت، نوزادکشی دختران، ازدواج‌های اجباری و زودهنگام در سنین کودکی، قاچاق سازمان‌یافته‌ی انسان برای بهره‌کشی جنسی و خشونت‌های خانگی مکتوم را به عنوان حلقه‌های یک زنجیره‌ی واحد تحلیل می‌کند. او به شکل ویژه‌ای به کاربرد تجاوز به عنوان یک سلاح استراتژیک در جنگ‌های معاصر می‌پردازد که هدف آن در هم شکستن روانی و ساختاری کل یک جامعه است. از نظر نویسنده تمام این رفتارهای خشونت‌آمیز و آسیب‌های جسمی، نه حوادثی منفرد، بلکه خروجی منطقی سیستمی هستند که کنترل بر بدن، اقتصاد و سرنوشت زنان را به نام حفظ سنت، امنیت یا ناموس برای خود مباح می‌داند.
کتاب «فراخوانی برای اقدام» با ارائه‌ی بیش از بیست توصیه‌ی کلیدی و مشخص برای رهبران مذهبی، سیاست‌مداران و سازمان‌های بین‌المللی، راه‌حل کلان بسیاری از معضلات جهانی مانند فقر، جنگ و فروپاشی‌های اجتماعی را در گرو توانمندسازی واقعی و همه‌جانبه‌ی زنان می‌داند. کارتر یادآوری می‌کند که این تبعیض سیستماتیک تنها به نیمی از جمعیت جهان آسیب نمی‌زند، بلکه با محروم کردن کل تمدن از پتانسیل فکری و اجرایی زنان، تمام ارکان جامعه را به سمت انحطاط می‌برد.