«احساس روایت فیلم» نوشته ایان گاروود بر موضوع طنینها و احساسات چندگانه برای تعامل بیشتر مخاطب با فیلم تمرکز دارد که چشماندازی تازهای به زیباییشناسی فیلم میگشاید. این کتاب به بررسی فیلمهایی میپردازد که انواع مختلف تصاویر و صداها را در لایههای خود به گونهای ترکیب میکنند که ویژگیهای حسی آنها را برجسته میکند و نشان میدهد ویژگیهای حسی یک فیلم میتواند ارتباط نزدیکی با فرآیندهای داستانی آن داشته باشد. پژوهشی که کیفیتهای حسی روایت در فیلم را بررسی میکند؛ اینکه چگونه یک فیلم میتواند حواس بیننده را درگیر کند و کارگردانان چگونه تصاویر و صداها را برای ایجاد کیفیتی حسی در فیلمهای خود ترکیب میکنند. سرانجام نیز این پرسش را طرح میکند که استفاده از زیباییشناسی حسی فیلم چه کمکی به داستان فیلم میکند؟ در این کتاب مسئله فرم سینمایی مهم است و از درگیر کردن ذهنی مخاطب پرهیز میکند. کتاب ساختاری منسجم و «داستانگونه» دارد؛ یعنی مانند یک رمان دارای آغاز، میان و انجام است که باعث میشود بحثهای تخصصی فرم سینمایی برای مخاطب قابلفهم باشد. کتاب برای تبیین مباحث خود از فیلمهای متعدد کارگردانان بزرگ و حتی انیمیشنها استفاده میکند. نویسنده با تحلیل دقیق فیلمهایی مانند عشق سگی، برداشت مضاعف، همهچیز درباره ایو، داستان اسباببازی، مگنولیا و... نشان میدهد که چگونه فیلمها میتوانند تماشاگران را از حواس خود آگاه سازند تا به آنها کمک کند رویدادها، رفتارها و نگرشهای درون دنیای داستانی یک فیلم را درک کنند. برخلاف بسیاری از کتابهای تئوریک سینما، که فقط بر «داستان» یا «معنای نمادین» تمرکز دارند این کتاب بر روی «تجربه فیزیکی» تماشا تمرکز دارد. بسیاری از منتقدان قدیمی فیلم را مثل یک کتاب میخوانند: این نشانه چیست؟ آن استعاره از چیست؟ اما گاروود معتقد است فیلم را نباید فقط «خواند»، بلکه باید «حس» کرد. بافت فیلم، بلندی ناگهانی یک صدا یا کندی حرکت دوربین فقط تزیینات صحنه نیستند بلکه بخشی از روایت هستند. گاروود میگوید؛ فیلمهای خوب ما را نسبت به بدن خودمان آگاه میکنند. مثلا در فیلم عشق سگی حرکت پرتنش دوربین، ضربان قلب تماشاگر را بالا میبرد. مقدمه، تحلیل بافتی فیلم، احساس و حس روایی در عشق سگی، داستانپردازی با تصویر معیوب، آه و صوت: مادیت صدای روی تصویر، تأثیر دراماتیک بازیگرگزینی چندگانه، نتیجهگیری و کتابنامه، عناوین بخشهای مختلف این کتاب هستند. «احساس روایت فیلم» کتاب خواندنی است برای علاقمندان به فیلم که مباحثی تازه را دربارهی سینما و فرآیند حسی تماشای فیلم مطرح میکند.
درباره ایان گاروود
دکتر ایان گاروود مدرس مطالعات فیلم و تلویزیون در دانشکده فرهنگ و هنرهای خلاق دانشگاه گلاسکو است.