کتاب گلدا اینجا خوابیده

کتاب « گلدا اینجا می‌خوابید! » اثر سعاد العامری، معمار و نویسنده فلسطینی، روایتی تکان‌دهنده از مفهوم «خانه»، «فقدان» و «حافظه تاریخی» در بستر منازعه فلسطین و اسرائیل است که از طریق بررسی سرنوشت خانه‌های غصب‌شده در قدس غربی به واکاوی لایه‌های عمیق‌تری از هویت می‌پردازد. العامری در این اثر که ترکیبی از خاطرات شخصی، مستندات تاریخی و مشاهدات معماری است، داستان خانه‌هایی را روایت می‌کند که روزگاری متعلق به خانواده‌های فلسطینی بودند اما پس از وقایع سال ۱۹۴۸ساکنان اصلی‌شان مجبور به ترک آن‌ها شدند و این بناها به تصرف ساکنان جدید درآمدند. نام کتاب به خانه‌ای اشاره دارد که زمانی محل سکونت «گلدا مایر»، نخست‌وزیر سابق اسرائیل بود؛ خانه‌ای که در اصل متعلق به یک خانواده مسیحی فلسطینی به نام «حنا بشارات» ملقب به «قصر هارون‌الرشید» بود و نویسنده با تمرکز بر این نماد، پارادوکس تصاحب تاریخ و فضا را برجسته می‌کند. محتوای کتاب حول محور این ایده می‌چرخد که خانه‌ها فراتر از خشت و گل، حامل روح، خاطرات و هویت ساکنان‌شان هستند و سلب مالکیت از این فضاها، در واقع تلاشی برای محو کردن بخشی از تاریخ یک ملت است. نویسنده با بهره‌گیری از تخصص خود در معماری، توصیفات دقیقی از جزئیات ساختمانی، کاشی‌کاری‌ها و باغ‌های این خانه‌ها ارائه می‌دهد تا زیبایی و اصالت زندگی فلسطینی را پیش از فروپاشی بازنمایی کند و نشان دهد که چگونه این فضاهای فیزیکی اکنون به موزه‌هایی از زندگی‌های ناتمام تبدیل شده‌اند. او در روایت خود به سراغ شخصیت‌های مختلفی می‌رود، از جمله دایی خود که هنوز کلید خانه‌اش در قدس غربی را نگه داشته است، و از طریق قصه‌های آن‌ها، رنج آوارگی و حسرت همیشگی برای بازگشت به فضایی که زمانی «وطن» نامیده می‌شد را ترسیم میکند. سعاد العامری موفق می‌شود صدایی رسا برای خانه‌هایی باشد که دیوارهایش هنوز به زبان صاحبان اصلی‌شان سخن می‌گویند. کتاب بر این نکته تأکید می‌ورزد که تاریخ تنها در کتاب‌های رسمی نوشته نمی‌شود، بلکه در دیوارهای سنگی، درختان لیمو و ایوان‌های خانه‌های قدیمی حک شده است و حفظ این روایت‌ها در حقیقت نوعی مقاومت در برابر فراموشی است.