«سیاستی دیگر: خلق جهان مشترک ایرانی» رسالهای برآمده از تجربه زیسته نیمقرن اندیشهورزی در ایران معاصر به قلم محمدجواد غلامرضا کاشی است که تلاشی عمیق برای رهایی از بنبست سیاست ایدئولوژیک و بازتعریف حیات جمعی ایرانیان به شمار میآید. کاشی در این اثر که نطفه نظری آن در میانه سال ۱۴۰۱ منعقد شد و نگارش آن تا پاییز ۱۴۰۳ امتداد یافت، کانون نقادی خود را بر ساختار مسلطی متمرکز میسازد که طی دهههای پیاپی سیاست را به میدان تنازع خشن بر سر قدرت، انحصارطلبی و دفاع کورکورانه از عقاید جزمی فروکاسته است؛ چرخهای فرساینده در دوران بحرانهای پیدرپی و بیاعتمادی عمومی که در آن، ایدهها و مرامهای گوناگون اگرچه از نیروی حیاتی جامعه تغذیه کردند، اما در عمل پایههای مادی و معنوی حیات انسانی را به فرسایش کشانده و همواره صورتی از اقتدار را از بالا بر قاعده هرم اجتماعی تحمیل نمودهاند. مولف با واسازی نوستالژی حسرتبار گذشته که ذهنیت سیاسی معاصر را به بند کشیده است، استعاره احداث خانه را جایگزین توهم ناکام بازگشت به خانه میسازد تا اثبات نماید آینده این سرزمین نه با نبشقبر گذشتههای سپریشده، بلکه در سایه توانمندی همگانی برای خلق سقفی امن، فراگیر و مشترک برای تمامی ساکنان ایران متولد خواهد شد. نویسنده با صورتبندی هوشمندانه جهانهای مشترک اولیه بر پایه ارکان اصیلی چون عشق، دوستی، مسئولیت و ایمان نشان میدهد که چگونه این پیوندهای انضمامی میتوانند بسترساز ورود به جهانهای مشترک ثانویه، یعنی دین و سیاست شوند، بیآنکه این مفاهیم به ابزارهایی برای غیریتسازی و طرد دیگری دگرگون گردند. در دستگاه فکری کاشی، اصالت راستین از آن زندگی روزمره به مثابه بنیانگذار حیات مدنی است؛ جایگاهی که حکم میکند تمامی ایدهها، سازوکارهای حکومتی، قوانین و میراث تاریخی در مرتبهای تبعی و در خدمت آرامش، کرامت و شکوفایی زیست واقعی انسانها بازتعریف شوند. مولف با تفکیک ساحتهای حیات سیاسی به سه قلمرو منازعه عینی، عرصه زبانمند و ساحت متکی بر زیست روزمره، نقطه انعقاد اجتماع سیاسی را در همگرایی همین ساحت سوم جستوجو میکند؛ افقی که در آن، خواست دموکراسی نه از مجرای الگوهای تجریدی، بلکه از طریق خرد موقعیتی، سنجش واقعبینانه مقدورات و اجماع دورانی محقق میگردد تا سرشت سوژه سیاسی و نهادهای میانی بتوانند سازمان حکومت را به مهار درآورند. در نهایت این کتاب به این جمع بندی می ررسد که سیاست راستین نه پیکاری ویرانگر بر سر سلطه، بلکه تعهدی اخلاقی برای خلق فضایی مشترک و زیستپذیر در دل شرایط پرمخاطره امروز به شمار میرود.
درباره محمد جواد غلامرضا کاشی
محمدجواد غلامرضاکاشی متولد سال 1339 ، پژوهشگر ایرانی حوزه علوم سیاسی و جامعهشناسی و استاد دانشگاه علامه طباطبایی است.
دسته بندی های کتاب سیاستی دیگر : خلق جهان مشترک ایرانی