کتاب آشپزخانه کرملین

اگر تاریخ روسیه را نه از پشت میز سیاستمداران، بلکه از کنار اجاق آشپزخانه‌هایشان نگاه کنیم، چه می‌بینیم؟ ویتولد شابوفسکی در آشپزخانۀ کرملین تاریخ بیش از یک قرن روسیه و اتحاد جماهیر شوروی را از زاویه‌ای نامعمول روایت می‌کند: غذا و کسانی که آن را می‌پختند. او برای نوشتن این کتاب به روسیه، اوکراین، بلاروس و جمهوری‌های سابق شوروی سفر کرده و با آشپزها و بازماندگانی گفت‌وگو کرده که زندگی‌شان به بعضی از مهم‌ترین وقایع تاریخ این منطقه گره خورده است. در کتاب با آشپز آخرین تزار و آشپز لنین همراه می‌شویم، از قحطی بزرگ دوران استالین و محاصرۀ لنینگراد می‌خوانیم، به ضیافت یالتا می‌رویم، با آشپز گاگارین و آشپزهای کرملین آشنا می‌شویم و سرانجام به جنگ افغانستان، چرنوبیل، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و روسیۀ دوران پوتین می‌رسیم. در این روایت، غذا صرفا موضوعی جذاب در حاشیۀ تاریخ نیست؛ خودش به ابزاری برای فهم قدرت، پروپاگاندا، جنگ، گرسنگی، امتیاز طبقاتی و زندگی روزمرۀ مردم تبدیل می‌شود. سفره‌های پرزرق‌وبرق رهبران در یک سوی روایت قرار می‌گیرند و در سوی دیگر، جیره‌های ناچیز و خاطرات کسانی که گرسنگی را از سر گذرانده‌اند.