کتاب «الکامل فی التاریخ» (تاریخ کامل) یک تاریخ عمومی جامع است که توسط عزالدین ابن اثیر نوشته شده است. این کتاب از آغاز آفرینش تا سال ۶۲۸ هجری قمری (۱۲۳۱ میلادی) را پوشش میدهد و یکی از مهمترین منابع تاریخی جهان اسلام به شمار میرود.ابن اثیر این کتاب را به دلیل نقصی که در آثار پیشینیان خود میدید، تألیف کرد. او معتقد بود مورخان شرقی از ذکر اخبار غرب غافل ماندهاند و مورخان غربی نیز به احوال شرق توجهی نداشتهاند. بنابراین، اثری جامع نوشت که اخبار پادشاهان شرق و غرب و سرزمینهای میان آنها را در بر بگیرد.این کتاب به صورت سالشمار تدوین شده و حوادث را از ابتدای خلقت تا زمان مولف به ترتیب سال ذکر میکند. از ویژگیهای مهم آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:شامل تاریخ پیامبران، پادشاهان ایران باستان (کیانی، اشکانی، ساسانی)، ظهور اسلام، خلفا، حکومتهای محلی، جنگهای صلیبی و حملات مغول است.ابن اثیر روایات مختلف را با دقت مقایسه کرده و در موارد اختلاف، هر دو روایت را نقل کرده است. گزارشهای او از دوران معاصر خود (قرن ششم و هفتم هجری) و بهویژه حملات مغول، از منابع دست اول و بسیار ارزشمند محسوب میشود.
عزالدین ابن اثیر (Izz al-Din Ibn al-Athir) از مورخان، محدثان و ادیبان برجسته اهل سنت در قرن ششم و هفتم هجری است.
نام کامل: ابوالحسن علی بن محمد بن محمد بن عبدالکریم شیبانی جزری، مشهور به عزالدین ابن اثیر.حدود ۵۵۵ هجری قمری (۱۱۶۰ میلادی) در جزیره ابن عمر (نزدیک موصل) به دنیا آمد و در ۶۳۰ هجری قمری (۱۲۳۳ میلادی) در موصل درگذشت. برای کسب علم و حدیث به شهرهای شام، موصل، بغداد، حلب و قدس سفر کرد و از محضر اساتید بسیاری بهره برد.از خانوادهای اهل علم برخاسته بود؛ دو برادرش مجدالدین (نویسنده جامع الاصول) و ضیاءالدین (نویسنده المثل السائر) نیز از علمای برجسته بودند.ابن اثیر بیشتر به خاطر تبحرش در تاریخ و حدیث شهرت داشت. مهمترین اثر او «الکامل فی التاریخ» است که تاریخی عمومی از آغاز آفرینش تا سال ۶۲۸ هجری قمری را در بر میگیرد.روش او در این کتاب ترکیبی و سالشمار بود؛ به این معنا که رویدادها را سال به سال ذکر میکرد و از میان روایات مختلف، روایت صحیحتر را برمیگزید یا آنها را با هم ترکیب میکرد. به همین دلیل، کتاب او به عنوان منبعی مهم برای دورههای بعد از طبری (به ویژه حوادث قرن ششم و هفتم) و همچنین برای تاریخ جنگهای صلیبی و حملات مغول شناخته میشود.