کتاب «تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی» نوشتهی مایکل جی. مارتین (۲۰۰۶) منبعی مختصر و در عین حال جامع است که بهویژه برای دانشآموزان راهنمایی و دبیرستان طراحی شده و به معرفی تاریخ پیچیده و دردناک آپارتاید میپردازد. این اثر منتشر شده توسط انتشارات گرینهیون و بخشی از مجموعه تاریخ جهان، مقدمهای روشن و قابل فهم بر یک دوره محوری در تاریخ آفریقای جنوبی ارائه میدهد و خوانندگان جوان را با واقعیتهای اجتماعی، سیاسی و انسانی آن آشنا میکند. کتاب با ردیابی ریشههای آپارتاید آغاز میشود، سیستمی از جداسازی و تبعیض نژادی که توسط دولت حزب ملی از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۱ اجرا شد. مارتین نشان میدهد که آپارتاید صرفا مجموعهای از قوانین نبود، بلکه یک ایدئولوژی جامع بود که هر جنبهای از زندگی را در بر میگرفت. قوانین طبقهبندی نژادی، محل زندگی، شغل و حتی ازدواج افراد را تعیین میکردند و برتری سفیدپوستان را تثبیت مینمودند، در حالی که جمعیت غیرسفیدپوست به حاشیه رانده میشد و با نابرابریهای گسترده اقتصادی و اجتماعی مواجه میگردید. بخش مهمی از کتاب به زندگی روزمره مردم تحت آپارتاید اختصاص دارد. مارتین کوچ اجباری جوامع سیاهپوست به «سرزمینهای مادری»، ایجاد سیستمهای آموزشی جداگانه و محدودیتهای شدید رفتوآمد را توضیح میدهد. این سیاستها جامعهای عمیقا تقسیم شده بر اساس خطوط نژادی ایجاد کردند که در آن اقلیت سفیدپوست از امتیازات گستردهای برخوردار بود و اکثریت سیاهپوست تحت ظلم و ستم سیستماتیک قرار داشت. مارتین سپس به مقاومت و مبارزه مردم آفریقای جنوبی در برابر آپارتاید میپردازد. او نقش شخصیتهای کلیدی مانند نلسون ماندلا، دزموند توتو و استیو بیکو و سازمانهایی مانند کنگره ملی آفریقا (ANC) و کنگره پان آفریقایی (PAC) را برجسته میکند. کتاب، هم اعتراضات مسالمتآمیز و هم مقاومت مسلحانه را شرح میدهد و رویدادهایی مانند قتل عام شارپویل و قیام سووتو را که توجه بینالمللی را به آپارتاید جلب کرد، پوشش میدهد. در ادامه، مارتین واکنش جهانی به آپارتاید را مورد بررسی قرار میدهد؛ تحریمهای اقتصادی، بایکوتهای فرهنگی و فشارهای دیپلماتیک که آفریقای جنوبی را در صحنه بینالمللی منزوی کردند. این فشارهای خارجی، همراه با مقاومت داخلی، نهایتا منجر به پایان آپارتاید و گذار مسالمتآمیز به دموکراسی شد، که با انتخاب نلسون ماندلا به عنوان رئیسجمهور در سال ۱۹۹۴ به اوج خود رسید. کتاب همچنین از نظر آموزشی غنی است و شامل نقل قولهایی از منابع اولیه و ثانویه، عکسها و نقشههاست که درک مفاهیم تاریخی را برای خوانندگان جوان تسهیل میکند. زبان روشن و مستقیم آن، فهم پیچیدگیهای آپارتاید و تأثیرات پایدار آن بر جامعه را ساده میکند و این اثر را به ابزاری ارزشمند برای دانشجویان و معلمان تبدیل مینماید. نتیجهگیری، کتاب «تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی» مروری کامل و قابل فهم از این دوره تاریک تاریخ ارائه میدهد و با ارائه رویدادهای تاریخی و داستانهای شخصی، درک عمیقتری از مبارزات برای عدالت و برابری در آفریقای جنوبی به خوانندگان منتقل میکند. این اثر، منبعی ضروری برای دانشآموزان، مربیان و هر کسی است که میخواهد تاریخ آپارتاید و مقاومت انسانی در برابر نابرابری را بشناسد.
درباره مایکل ج مارتین
مایکل ج مارتین (Michael J. Martin) متولد سال 1948، نویسنده آمریکایی می باشد.