کتاب خشونت حاکم

پیدایش موج نوی سینمای کره جنوبی در آستانه هزاره جدید، فراتر از یک جهش تکنیکی یا رونق اقتصادی در صنعت فیلم‌سازی، بازتاب‌دهنده‌ی گسل‌های عمیق اجتماعی و روان‌شناختی جامعه‌ای بود که طعم گس سرمایه‌داری لجام‌گسیخته و بحران مالی اواخر دهه نود میلادی را می‌چشید؛ بستری بحرانی که کتاب «خشونت حاکم: اخلاق و موج نوی سینمای کره جنوبی در هزاره جدید» نوشته استیو چو مبنای تحلیل نظری و فلسفی خود قرار می‌دهد. این اثر پژوهشی به سراغ کالبدشکافی مفهوم رنج، خشونت و انتقام در آثار فیلم‌سازان برجسته‌ی این دوره رفته و چو با اتکا به آرای فیلسوفانی نظیر والتر بنیامین، جورجو آگامبن و امانوئل لویناس، استدلال می‌کند که نمایش عریان توحش و خون‌ریزی در این آثار، تلاشی هوشمندانه برای بازنمایی «خشونت حاکم» یا همان سازوکارهای پنهان و مشروع قدرت ساختاری است.
بخش عمده‌ای از فصول این کتاب به تحلیل دقیق آثار نه کارگردان کلیدی موج نو، به‌ویژه کیم کی-دوک، پارک چان-ووک و لی چانگ-دونگ اختصاص یافته است تا تفاوت‌های ظریف خوانش هر یک از آن‌ها از مفهوم عدالت روشن شود. نویسنده با بررسی سه‌گانه‌ی معروف انتقام پارک چان-ووک، لایه‌های پنهانی از میل به تقاص را آشکار می‌کند و نشان می‌دهد که چطور در دنیای این فیلم‌ها، ابزار انتقام هرگز به برقراری عدالت ختم نمی‌شود، بلکه تنها چرخه‌ی بی‌پایانی از ویرانی متبادل را بازتولید می‌کند.
در سوی دیگر تحلیل آثار لی چانگ-دونگ مانیفستی از سنجش مسئولیت انسانی در برابر درد دیگری است؛ جایی که سینما از یک سرگرمی توده‌ای فاصله می‌گیرد و به یک موقعیت دشوار اخلاقی تبدیل می‌شود که تماشاگر را به بازاندیشی در مفاهیمی چون بخشش، هویت و حافظه تاریخی فرامی‌خواند. استیو چو با کنار هم قرار دادن این جهان‌های داستانی متفاوت، به این ایده محوری وفادار می‌ماند که خشونت در این سینما هرگز یک ویترین جذاب یا ابزاری برای شوکه کردن مخاطب نیست، بلکه مکانیسمی انتقادی برای عریان ساختن بن‌بست‌های اخلاقی جامعه‌ی معاصر است.
یکی از بخش‌های کتاب «خشونت حاکم» صورت‌بندی تمایز میان خشونت قانون‌ساز و خشونت قانون‌زدا با الهام از نظریه وسایل ناب والتر بنیامین است که پویایی خاصی به درک پدیدارهای سینمایی می‌بخشد. چو تبیین می‌کند که چطور خشونت اسطوره ای به عنوان ابزار قدرت حاکم، همواره به دنبال تعیین مرزها، تثبیت چارچوب‌ها، و تحمیل گناه و مجازات بر گرده‌ی فرد کجرو است تا نظم موجود را حفظ کند. اما در نقطه‌ی مقابل سینمای آوانگارد و جسور کره جنوبی گاه تجسم‌بخش نوعی خشونت الهی یا انتقادی می‌شود؛ خشونتی نابهنگام و بدون خون‌ریزی که هدف خطی و عقلانی خاصی را دنبال نمی‌کند، اما ساختارهای حاکمیت را خلع سلاح کرده و با ویران ساختن حدومرز قوانین وضع‌شده، مسیر را برای زایش یک نظام اخلاقی کاملا جدید باز می‌کند.