کتاب اعتراض : درآمدی فرهنگی بر جنش های اجتماعی

مواجهه‌ی تئوریک با خیابان و واکاوی پدیده‌ای به نام خشم جمعی، تبارشناسی ویژه‌ای می‌طلبد که کتاب «اعتراض: درآمدی فرهنگی بر جنبش‌های اجتماعی» نوشته‌ی جیمز ام. جاسپر دقیقا بر روی همین لبه حرکت می‌کند. این اثر تلاشی هوشمندانه برای به چالش کشیدن آن دسته از نظریه‌های جامعه‌شناسی سیاسی است که معترضان را صرفا مهره‌هایی مکانیکی در شطرنج منابع مالی یا فرصت‌های ساختاری می‌بینند. جاسپر که خود از پیشگامان چرخش فرهنگی در تحلیل کنش‌های جمعی است، استدلال می‌کند که انسان‌ها کامپیوترهای جیبی مینیاتوری نیستند تا پیش از آمدن به کف خیابان، به دوودوتا چهارتای مادی پرداخته و سود و زیان شخصی را محاسبه کنند. او نشان می‌دهد که هسته‌ی سخت هر اعتراضی، در فضایی میان معانی مشترک، نمادها، و داستان‌سرایی‌های بومی شکل می‌گیرد و تکوین می‌یابد.
سهم بزرگ قلم جاسپر در جامعه‌شناسی سیاسی معاصر، فراروی از نگاه سخت‌افزاری و ورود شجاعانه به اقیانوس عواطف و احساسات است که در لایه‌های پنهان‌تر متن به آن پرداخته می‌شود. او با کالبدشکافی دینامیک درونی معترضان نشان می‌دهد که جنبش‌های اجتماعی در یک سمفونی مدام از عواطف منفی و مثبت غوطه‌ورند؛ جرقه‌های اولیه معمولا محصول حس تحقیر شدن، انزجار، ترس یا خشم توده‌ای است، اما پایداری و تاب‌آوری یک جنبش در برابر ارابه‌ی سرکوب، نیازمند عواطف مثبتی مثل همبستگی، امید و شور جمعی است. در این کتاب عواطف و هیجانات دیگر رفتارهایی توده‌ای، کور و غیرعقلانی به شمار نمی‌آیند، بلکه به عنوان سوخت هوشمند کنشگری تعبیر می‌شوند که بدون آن‌ها هیچ کادربندی یا هویت جمعی شکل نمی‌گیرد. مفاهیمی چون کادربندی به ما می‌آموزند که فعالان اجتماعی چگونه یک درد کهنه را در قالب بسته‌بندی‌های معنایی نو ارائه می‌دهند تا دیگران را متقاعد به برخاستن کنند، و چطور حس تعلق به یک «ما»ی بزرگتر، شجاعت عبور از عافیت‌طلبی را در فرد بیدار می‌کند. نویسنده به ظرافت نشان می‌دهد که اقتصاد و سیاست اگرچه بسترسازند، اما این فرهنگ و ادراک ذهنی است که به این بسترها معنای عادلانه یا ناعادلانه می‌بخشد و انگیزه‌ی وفاداری یا استخدام اعضای جدید را تامین می‌کند.
لحن تحلیلگرانه و در عین حال صمیمانه‌ی کتاب «اعتراض: درآمدی فرهنگی بر جنبش‌های اجتماعی»، اعتراضات را شبیه به یک تئاتر خیابانی بزرگ یا کارناوال خلاقیت ترسیم می‌کند که در آن، هنر، کاریکاتور، شعارنویسی و حتی تکنیک‌های نوین ارتباطی در فضای مجازی، ابزارهای اصلی مبارزه هستند. جاسپر به عنوان یک راوی منصف، به جای ستایش بی‌مورد یا تملق‌گویی‌های رایج درباره‌ی دستاوردهای جنبش‌ها، با دقتی پژوهشی به سراغ ارزیابی تصمیم‌گیری‌های درونی، چالش‌های سازمان‌دهی، تعامل با رسانه‌ها و نیروهای پلیس، و در نهایت برد و باخت‌های واقعی معترضان می‌رود. او به خوبی آشکار می‌سازد که چرا برخی خیزش‌ها در میانه‌ی راه به بیراهه می‌روند و برخی دیگر می‌توانند تاروپود جهان امروز را دستخوش تغییر کنند.