کتاب دزیره 1

مطالعه کتاب؛ شیرین و راحته و به نظرم پیش‌نیاز خاصی هم نداره. اگر دربارهٔ انقلاب فرانسه، ناپلئون و تاریخ اروپا در اون دوره چیزهایی بدونید، طبیعتاً بعضی قسمت‌ها رو بیشتر درک می‌کنید و اسم‌ها و اتفاقات براتون آشناتر خواهند بود، ولی بدون این اطلاعات هم می‌شه کتاب رو راحت دنبال کرد؛ چون نویسنده نه‌تنها اطلاعات زیادی رو در اختیار خواننده می‌ذاره، بلکه خود داستان رو هم به سادگی روایت می‌کنه. با این حال، چهار ویژگی در «دزیره» هستند که اون رو فراتر از یک رمان معمولی می‌برن: فرم روایت، شخصیت‌پردازی، پرداختن به ناپلئون و فضاسازی تاریخی. اول، فرم دفتر خاطرات. دزیره در ابتدای داستان یک دفتر خاطرات از پدرش می‌گیره و ازش می‌پرسه که چی توش بنویسه. پدرش ازش می‌خواد سرگذشت ''همشهری دزیره کلاری'' رو بنویسه. این ایده در طول داستان همراه خواننده می‌مونه و در پایان دفترچه و داستان، به زیباترین شکل به نقطهٔ شروع برمی‌گرده: دزیره می‌گه «سرگذشت همشهری دزیره کلاری اینجا تموم می‌شه»، چون از اینجا به بعد، او دیگه یک همشهری نیست و تبدیل به چیز دیگه‌ای شده! به نظرم این پیوند میان آغاز و پایان، یکی از زیباترین جنبه‌های کتابه. دوم، شخصیت‌پردازی. سلینکو آدم‌های داستان رو طوری می‌سازه که هرچه جلوتر می‌رید، سرنوشتشون براتون مهم‌تر می‌شه. کم‌کم دیگه فقط دنبال اتفاقات تاریخی نیستید، بلکه زندگی آدم‌هایی رو دنبال می‌کنید که هر کدوم گذشته، رابطه‌ها و تصمیم‌های خودشون رو دارن. این ویژگی در همهٔ رمان‌های بزرگ، حتی با وجود حجم و گستردگی زیادشون، به یک اندازه دیده نمی‌شه؛ اما «دزیره» موفق می‌شه فاصلهٔ میان خواننده و شخصیت‌ها رو کم کنه و کاری کنه که سرنوشتشون واقعاً براش اهمیت پیدا کنه. شاید به همین دلیله که تما‌م‌کردن کتاب و رفتن سراغ کتابی دیگه، تا مدتی می‌تونه سخت باشه؛ چون خواننده باید از فضای آشنا و آدم‌هایی جدا بشه که مدتی باهاشون زندگی کرده.

سوم، پرداختن به ناپلئون و دنیای اطرافش. درسته که دزیره راوی داستانه و ما اتفاقات رو بیشتر از زاویهٔ دید او می‌بینیم، ولی در طول کتاب تصویر قابل توجهی از ناپلئون و اطرافیانش شکل می‌گیره. ناپلئون فقط یک فرمانده و امپراتور نیست که اسمش در کنار جنگ‌ها و فتوحات بیاد؛ روابطش با اطرافیان و خانواده، جاه‌طلبی‌ها، تصمیم‌ها و بخش‌هایی از شخصیتش رو هم می‌بینیم. به همین دلیل، فکر می‌کنم کسانی که به زندگی ناپلئون و دوران امپراتوری فرانسه علاقه دارن، از این کتاب لذت زیادی ببرن. چهارم، فضاسازی تاریخی. بعضی صحنه‌های کتاب واقعاً جلوی چشم آدم ساخته می‌شن. یکی از قسمت‌هایی که بیشتر از همه در ذهنم مونده، توصیف مراسم تاجگذاری ناپلئونه. سلینکو از آب‌وهوا، محیط، کلیسای نوتردام و حال‌وهوای آدم‌هایی که در مراسم حضور دارن، طوری می‌نویسه که خواننده می‌تونه تقریباً صحنه رو تجسم کنه. اینجا حس می‌کنید نویسنده فقط نمی‌خواد یک اتفاق تاریخی رو تعریف کنه؛ می‌خواد شما رو به دل اون اتفاق ببره. به نظرم همین توانایی در فضاسازی باعث می‌شه تاریخ در «دزیره» چیزی فراتر از مجموعه‌ای از اسم‌ها و رویدادها باشه. مجموع این چهار ویژگی باعث شده «دزیره» با وجود حجم زیادش، رمان روان و خوش‌خوانی باشه و خواننده رو به‌راحتی با خودش همراه کنه. البته در تجربهٔ خواندن یک کتاب ۹۶۰ صفحه‌ای، کیفیت ترجمه و ویرایش هم اهمیت زیادی داره؛ چون حتی داستانی جذاب هم اگر نثر سنگینی داشته باشه یا از نظر چاپ و ویرایش ایرادهای زیادی توش دیده بشه، ممکنه خواننده رو خسته کنه. به همین دلیل، بد نیست به ترجمه و کیفیت چاپی که من خوندم هم اشاره کنم.

من ترجمه ایرج پزشکزاد از انتشارات فردوس رو مطالعه کردم و در کل راضی بودم. نثر ترجمه روان و خوش‌خوانه و فکر می‌کنم این موضوع برای کتابی با این حجم اهمیت زیادی داره. با اینکه کتاب ۹۶۰ صفحه است، هیچ‌وقت احساس نکردم نثر ترجمه جلوی داستان رو می‌گیره یا خواندنش رو خسته‌کننده می‌کنه. برعکس، روان‌بودن ترجمه یکی از دلایلی بود که تونستم این حجم از کتاب رو نسبتاً راحت بخونم. البته چاپی که من خوندم بی‌نقص نبود. در طول کتاب با غلط‌های املایی، جا افتادن بعضی حروف و چسبیدن کلمات به هم روبه‌رو می‌شیم که برای کتابی در این اندازه، بهتر بود با دقت بیشتری اصلاح می‌شدن. نکتهٔ دیگه، کمبود پانویس و توضیحات تاریخیه. در طول کتاب اسم شخصیت‌ها، مکان‌ها، تاریخ‌ها و اتفاقات تاریخی زیادی مطرح می‌شه و من دوست داشتم برای بعضی از این موارد توضیح کوتاهی وجود داشته باشه. تا جایی که دیدم، تقریباً چنین توضیحاتی در کتاب نیست و فقط یک مورد توضیح مترجم رو داخل پرانتز دیدم. البته این مسئله فهم داستان رو دشوار نمی‌کنه، چون خود رمان اطلاعات لازم رو تا حد زیادی در اختیار خواننده می‌ذاره؛ با این حال، چند پانویس بیشتر می‌تونست کتاب رو از این نظر کامل‌تر کنه. در نهایت، «دزیره» برای من فقط یک رمان تاریخی خوب نبود؛ واقعاً کتاب دوست‌داشتنی‌ای بود. با وجود ۹۶۰ صفحه و انبوهی از شخصیت‌ها و اتفاقات تاریخی، چیزی که بعد از تمام شدنش بیشتر از همه در ذهن می‌مونه، جنگ و سیاست نیست؛ آدم‌ها هستن. تمام کردن چنین کتابی حس عجیبی داره. از یک طرف خوشحالی که این همه از خوندنش لذت بردی، اما از طرف دیگه، جدا شدن از شخصیت‌هایی که مدت زیادی همراهت بودن آسون نیست. شاید همین بهترین نشونهٔ تأثیرگذاری یک رمان باشه: اینکه بعد از بستن آخرین صفحه، بیشتر از اینکه خوشحال باشی کتاب رو تموم کردی، ناراحت باشی که دیگه قرار نیست با اون آدم‌ها همراه بشی.

نشر افق دو جلدی هستش انگار🤔

ایرج پزشک‌زاد _ فرهنگ معاصر

من همین تازگیا تمومش کردم با ترجمه ایرج پزشک زاد از نشر فرهنگ معاصر خیلی راضی بودم چون هم ترجمه روان و خوبی داشت هم اینکه حس نمیکردم سانسور شده باشه...صحنه‌های بوسه و بقیه چیزها رو کامل داشت

دلیلش چیزی نیست که شما فکر می‌کنید،ترجمهٔ پزشکزاد بی‌شک بهترین و کامل‌ترین ترجمهٔ این اثر هست،ولی ویراستاری نشر فردوس به‌شدت مشکل دارد و پر از غلط هست که ارزش ترجمه را هم زیر سوال برده است،پیشنهاد می‌کنم نسخهٔ نشر فرهنگ معاصر را مطالعه بفرمایید که به اوج هنر و نبوغ مترجم پی ببرید،با تشکر.

جناب رضائیان آیا ترجمه‌ی پزشکزاد رو با شهدی و متن اصلی مطابقت دادید که نتیجه گرفتید بهترین ترجمه متعلق به کدومه؟ این کتاب رو می‌خواهم مطالعه کنم بین ترجمه‌ی شهدی و پزشکزاد ماندم.

چیا گفته نشده؟