دختر کوچولوی آفریقا از معدود داستانهای برنارد شاو نمایشنامهنویس نامدار انگلیسی است. این داستان کوتاه را میتوان در کنار شاهکار آنتوان دوسنتاگزوپری، شازده کوچولو از آثار تمثیلی برجستهی ادبیات جهان دانست. بااینهمه از حیث ژرفای مباحث فلسفی و انسجام اندیشه و طنز گزنده و شخصیتپردازی و منظومهای از مناظرههای نظری، اثر شاو افقی متفاوت و در بسیاری جهات گستردهتر میگشاید. پرداخت ظریف و هنرمندانهی چالشهای فلسفی و دینی و عرفانی و انسانی و حتا سیاسی آنهم در قالب زبانی ساده و کودکانه خصلتنمای این اثر است. دخترکی سیاهپوست از ژرفای روستاهای آفریقای عصر استعمار برای یافتن حقیقت خداوند، کلبه و آموزههای کلیشهای مبلّغان مسیحی را ترک میکند. او در این سفر با پیامبران بزرگ عهد عتیق و جدید و گروهی از اندیشمندان و نیز پیامبر اسلام روبهرو میشود و با هریک به گفتوگو و مناظره میپردازد. سرانجام، در قلب عصر روشنگری، به مزرعهی اشتراکی ولتر که میرسد آرام میگیرد، به کار مشغول میشود و با کارگری ساده و مهربان ازدواج میکند. ملکهی بلشویک اثری است که در آن نویسنده با طنزی تند و هوشمندانه نهاد سلطنت و دربار و اصل وراثت قدرت و اقتدار نظامی را به نقد میکشد و به بنیادهای سنّتی قدرت میتازد.
نخستین بار تازه 18 ساله شده بود که با کله بهدام عشق افتاد و عاشق شد. آنهم چه عشقی! همین عشق سرکش و سرشار از نکوهش در مدتی کوتاه همچون آه او را یکی پس از دیگری به سوی نامزدی نامراد با شش کشیش مشتاق و خوشاخلاق کشید اما تمام این نامزدیها پیش از وصال به ملال انشقاق و طلاق انجامید. هرگاه یکی از این نامزدیها به آستانهی ازدواج میرسید دختر منصرف میشد و قول و قرارهای خود را زیر پا میگذاشت و از پیوند زناشویی میگریخت. او ابتدا برای هر کدام از این عشقها رویاپردازیهای عجیب و غریبی در ذهن خود پرورش میداد. قلبش مملو از شور و شادی میشد اما پس از مدتی کوتاه به این نتیجه میرسید که تمام آن شوق و امید واهی بوده است. از طرف دیگر نامزدهای او دلشکسته و محزون از این عهدشکنی واکنشهای مختلفی نشان میدادند. بعضی از آنان اندوهگین میشدند و بعضی دیگر فکر میکردند همهی آنچه به سرعت میان ایشان و دختر گذشته خواب و خیالی بیش نبوده است. رویاهایی بسیار دور از حقیقت. یکی دو نفر از نامزدان ناکام دختر به این نتیجه رسیده بودند که دوران کوتاه نامزدی فقط چیزی شبیه خواب بوده که در بیداری اتفاق افتاده است اما اساس آن از حقیقت فرسنگها فاصله دارد. سرانجام فاجعه رخنمود و یکی از نامزدهای مغموم شکست عشق را برنتافت و دست به انتحاری موفق زد و خود را کشت.