معرفی کتاب رویکردها و روش شناسی ها در علوم اجتماعی
کتاب «رویکردها و روش شناسیها در علوم اجتماعی: نگاهی کثرتگرایانه» مجموعهای از مقالات از پژوهشگران برجستهی حوزهی علوم اجتماعی را گرد هم آورده است. ویراستاران این مجموعه دوناتلا دلاپورتا و مایکل کیتینگ میباشند. این کتاب برای دانشجویان رشتههای علوم اجتماعی طراحی شده و هدف آن کمک به پژوهشگران برای انتخاب رویکرد پژوهشی، توجیه مبانی آن رویکرد و پیریزی دقیق روششناسی پژوهش است. اما چرا عنوان کتاب ترکیب «رویکردها» و «روششناسیها» است؟ ویراستاران در مقدمهی کتاب روشن میکنند که «رویکرد» مفهومی گستردهتر از نظریه یا روششناسی است. این مفهوم پیشفرضهای پژوهشگر دربارهی شناخت، هدف تحقیق، رفتار انسان، واحد تحلیل که میتواند فرد یا گروه باشد و نقش ایدهها و منافع را در بر میگیرد. از همین رو، کتاب نمیکوشد دیدگاههای گوناگون را در نظریهای واحد ادغام کند. این نکتهای است که عنوان فرعی کتاب، «نگاهی کثرتگرایانه»، آن را نشان میدهد. البته کثرتگرایی کتاب به معنای بیقاعدگی یا ترکیب دلخواه روشها نیست. نویسندگان بر ضرورت انسجام، دقت و آگاهی از مبانی هر رویکرد تأکید میکنند. این رویکرد اختلافها را پنهان نمیکند و از خواننده میخواهد مبانی هر موضع را بشناسد و تحلیل کند. به لحاظ ساختار، کتاب مشتمل بر دو بخش مفصل است که از فصول مجزا تشکیل شدهاند. بخش نخست، «معرفتشناسی و فلسفهی علوم اجتماعی»، با پرسش دربارهی شمار و مرز رویکردها آغاز میشود. سپس نسبت نظریهی هنجاری سیاسی با پژوهش تجربی، تبیین علّی، سازهانگاری، فرهنگ، نهادگرایی تاریخی، نظریهی بازیها و رابطهی عقلانیت و بهرسمیتشناسی بررسی میشود. فصل آغازین این بخش دوگانهی رایج میان پژوهشگران کیفی و کمی را مسئلهمند میکند و از اختلاف واقعی آنها در روش و در مفروضات معرفتشناختی و هستیشناختی توضیح میدهد. بخش دوم، «طراحی پژوهش»، از مباحث نظری به فرایندهای عملیتر منتقل میشود: مفهومسازی، تحلیل تطبیقی موردمحور در برابر متغیرمحور، مطالعهی موردی و ردیابی فرایند، تحلیل کمّی، طراحی پژوهش اجتماعی و سیاسی و رویکردهای مردمنگارانه. در نهایت فصل پایانی، نوشتهی ویراستاران، دوباره نسبت رویکردها، روششناسیها و روشها را بررسی میکند و بر امکان گفتوگو و ترکیب سنجیدهی آنها تأکید میگذارد.
دسته بندی های کتاب رویکردها و روش شناسی ها در علوم اجتماعی