«مسیحیت انجیلی: بررسی گسترش اونجلیکالیسم در جهان امروز»به کوشش محمد مسجدجامعی و مجموعهای از دینپژوهان است که به واکاوی دگرگونیهای ساختاری، خاستگاههای کلامی و پویشهای تبلیغی یکی از پویاترین و مناقشهبرانگیزترین پدیدههای مذهبی معاصر اختصاص دارد. کتاب با سرآغازی درباره تکثر در جهان مسیحیت آغاز میشود و تفاوت سرشت درونی آن را با دیگر ادیان توحیدی بازمینماید؛ در حالی که یهودیت تاریخی بر مدار قومیت و تبار بنیاسرائیل بسته مانده و اسلام با ساختاری جامع، گروههای نژادی متنوع را زیر چتری واحد گرد آورده، مسیحیت در گذر زمان به واسطه اقتضائات تاریخی، فرهنگی و اقلیمی به شاخههای متمایزی تقسیم شده است. نویسندگان با تفکیک پنج کانون بزرگ شامل کلیساهای اصیل مشرقزمین در خاورمیانه و قفقاز، نظام متمرکز و لاتینی کاتولیسیسم رومی، قطب یونانی و اسلاوی ارتودوکسی بیزانس، و نهضت پروتستانتیسم در اروپای پس از لوتر مسیر تکوین شاخه پنجم یعنی مسیحیت آمریکایی را دنبال میکنند؛ بستری نوپا که با تکیه بر تجربه مهاجرت و فردگرایی، مهد زایش و پرورش اونجلیکالیسم شد. نویسندگان در بخشهای بعدی، درهمتنیدگی عمیق این نگرش الهیاتی با مناسبات قدرت، رسانههای نوین و روانشناسی تودهها را در بطن جامعه آمریکا آشکار میسازند. با تحلیل پدیدههایی نظیر دوران ریاستجمهوری ترامپ، اثر به روشنی نشان میدهد که چگونه مفاهیمی چون تولد دوباره، اعتقاد به خطاناپذیری لفظی کتاب مقدس و آموزههای هزارهگرایانه، با ناسیونالیسم محافظهکار پیوند خورده و هویتی تهاجمی یافتهاند؛ هویتی که در تصمیمگیریهای حساس بینالمللی، نظیر اعلام بیتالمقدس به عنوان پایتخت اسرائیل، نقشی تعیینکننده ایفا کرد و الهیات را به محرک سیاست خارجی واشنگتن بدل نمود. با این حال، کتاب مرزهای بررسی خود را به غرب محدود نمیکند و دگرگونی جغرافیای زیستی این جنبش را در مقیاسی جهانی پی میگیرد؛ جایی که کلیساهای اونجلیکال با سازوکارهای عامهپسند و شبکههای مالی پرنفوذ، اقتدار تاریخی مذهب کاتولیک در آمریکای لاتین را به چالش کشیدهاند و در مناطقی چون آفریقای سیاه، شرق آسیا، اقمار شوروی سابق و هند نفوذی کمسابقه یافتهاند. بخش پایانی کتاب نیز به واکاوی برنامههای هدفمند این جریان در رویارویی با کشورهای اسلامی و جذب مهاجران مسلمان در غرب میپردازد؛ فرآیندی سامانیافته که مولفان آن را با تکیه بر آمارهای جمعیتی، تلاشی هماهنگ برای دگرگونسازی توازنهای فرهنگی ارزیابی میکنند. در نهایت کتاب «مسیحیت انجیلی: بررسی گسترش اونجلیکالیسم در جهان امروز» چشماندازی پیش روی محققان مطالعات ادیان، علوم سیاسی و جامعهشناسی فرهنگی میگشاید تا دریابند چگونه جریانی برآمده از سنت اصلاح دینی، در پیوند با ابزارهای تبلیغی و محاسبات سیاسی، به بازیگری کلیدی در منازعات هویتی و معادلات ژئوپلیتیک جهان معاصر تبدیل شده است.