کتاب مظنونین همیشگی(3)

کتاب «مظنونین همیشگی: گفتگو با معمارستاره‌ها» نوشته‌ی ولادیمیر بلوگولوفسکی، یکی از خواندنی‌ترین آثار در حوزه‌ی معماری معاصر به شمار می‌رود. نویسنده‌ی این اثر، معمار و روزنامه‌نگار روسی‌الاصل ساکن نیویورک است که از سال ۲۰۰۲، همزمان با رقابت‌ها بر سر طراحی مرکز جهانی تجارت در نیویورک، کار مصاحبه با بزرگ‌ترین معماران جهان را آغاز کرد. با این حال، اثر حاضر به جای تمرکز صرف بر فرم آثار معماری، تلاش کرده تا از طریق کلمات و گفت‌وگوهای رو در رو، تصویری متفاوت از افکار و انگیزه‌های معماران ترسیم کند. کتاب بیش از 30 مصاحبه با معماران برحسته‌ی جهان را در بر می‌گیرد. این مصاحبه‌ها در سه جلد مجزا به فارسی ترجمه و به چاپ رسیده‌اند. در میان این مصاحبه‌ها، نام‌هایی هست که فهرست آن‌ها مانند ترسیم کل معماری مدرن است: از دیوید آجای، شیگرو بان و الیزابت دیلر گرفته تا پیتر آیزنمن، استیون هال، بیارکه اینگلس، کنگو کوما، ولف پریکس، رابرت ونچوری و دنیس اسکات براون، و نیز معمارانی چون پائولو مندس دا روشا، گلن مورکات و آلخاندرو سائرا-پولو. نکته‌ی جالب درباره‌ی این مصاحبه‌ها این است که برخلاف عنوان فرعی کتاب، «معمارستاره‌ها»، پرسش‌ها کمتر به خود پدیده‌ی شهرت و ستاره‌شدن می‌پردازند و بیشتر بر خود کار معماری، فرایند طراحی، چالش‌های حرفه‌ای، الهام‌‌های شخصی و شیوه‌ی تفکر این معماران متمرکز هستند؛ به‌گونه‌ای که خواننده به جای شنیدن حرف‌های کلیشه‌ای، با روایت‌های صریح و بعضا غافلگیرکننده‌ای مواجه می‌شود که لایه‌های پنهان ذهن خلاق این معماران را آشکار می‌سازد. خود نویسنده نیز در مقدمه تصریح کرده که بیشتر این مصاحبه‌ها پیش از آنکه اصطلاح «معمارستاره» به‌طور گسترده رایج شود انجام گرفته‌اند، بنابراین کتاب از هرگونه بزرگنمایی رسانه‌ای به دور است و در عوض، روایتی صادقانه از دغدغه‌های انسانی و حرفه‌ای این بزرگان ارائه می‌دهد. در مجموع، اثر حاضر یکی از موفق‌ترین نمونه‌های کتاب‌های گفت‌وگومحور در حوزه‌ی معماری است و اثری بسیار خواندنی و جذاب دانسته شده است. این کتاب به دانشجویان، معماران و هر مخاطب کنجکاوی که می‌خواهد بداند پشت پرده‌ی پروژه‌های بزرگ معماری و نام‌های پرآوازه چه می‌گذرد، پیشنهاد می‌شود.