کتاب «الشهاب الراصد» (ستارهٔ رصدکننده) اثری در نقد ادبی است که محمد لطفی جمعه آن را در پاسخ به کتاب جنجالی «فی الشعر الجاهلی» اثر طه حسین نوشت.
این کتاب در دسته نقد ادبی قرار میگیرد و موضوع اصلی آن، ردّ شبهات و تردیدهای طه حسین درباره اصالت شعر جاهلی است. طه حسین در آن کتاب، صحت بسیاری از اشعار پیش از اسلام و حتی برخی مضامین قرآنی را زیر سوال برده بود و همین موضوع واکنشهای گستردهای برانگیخت.لطفی جمعه در «الشهاب الراصد» با رویکردی ادبی و علمی (نه صرفا دینی) به دفاع از میراث ادبی عرب برخاسته است. او کوشیده با تحلیل و مقایسه، نشان دهد که تردیدهای طه حسین پایه علمی محکمی ندارد.
محمد لطفی جمعه (۱۸۸۶–۱۹۵۰)، نویسنده، مترجم، وکیل و فعال سیاسی مصری بود.او در اسکندریه و در خانوادهای از طبقه متوسط متولد شد . تحصیلاتش را در قاهره و بیروت آغاز کرد و سپس برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت و در سال ۱۹۱۲ دکترای حقوق خود را از دانشگاه لیون گرفت . پس از بازگشت به مصر، به تدریس حقوق در دانشگاه پرداخت و در کنار آن، به فعالیت سیاسی و روزنامهنگاری نیز مشغول شد .جمعه فردی موسوعیالمعرفه و مسلط به چند زبان بود و با شخصیتهای ملیگرای مصری مانند مصطفی کامل و محمد فرید روابط نزدیکی داشت . مهمترین اثر او در نقد ادبی، همین کتاب «الشهاب الراصد» است که پاسخی علمی و ادبی به شبهات مطرحشده در کتاب «فی الشعر الجاهلی» طه حسین محسوب میشود .