کتاب اقتصاد سیاسی

کتاب «اقتصاد سیاسی: طبقه و دولت در سرمایه‌داری» نوشته‌ی فرهاد نعمانی و سهراب بهباد، به بررسی اقتصاد در پیوند با قدرت، دولت، نهادهای اجتماعی و تاریخ، با تمرکز بر نظام سرمایه‌داری در دولت‌های در حال توسعه، می‌پردازد. در کتب اقتصادی، توضیح و تحلیل مدل‌های ریاضی و قواعد بازار رایج‌تر است. با این حال، اثر حاضر مسئله‌ی اقتصاد را با واقعیت‌های سیاسی و اجتماعی پیوند می‌دهد. اقتصاد سیاسی به‌ عنوان یک حوزه‌ی مطالعاتی از این فرض آغاز می‌کند که اقتصاد و سیاست را نمی‌توان کاملا از یکدیگر جدا کرد. تصمیم‌های اقتصادی در خلأ گرفته نمی‌شوند؛ دولت‌ها، قوانین، نهادها، گروه‌های اجتماعی و روابط قدرت بر نحوه‌ی تولید، توزیع و مصرف منابع اثر می‌گذارند. در مقابل، ساختارهای اقتصادی نیز بر شکل‌گیری قدرت سیاسی و روابط اجتماعی تأثیر دارند. همین نگاه، هسته‌ی اصلی سنت اقتصاد سیاسی را تشکیل می‌دهد. اثر حاضر، اقتصاد سیاسی را با تمرکز بر مفاهیم طبقه‌های اجتماعی و نظام سرمایه‌داری مورد بحث قرار می‌دهد. نخستین فصل کتاب به نوعی حکم مقدمه‌ی بحث را دارد که به روش‌شناسی مارکسیستی اختصاص یافته است. در اینجا نویسندگان بحث می‌کنند که تعین دیالکتیکی ذیل سطوح انتزاع و انضمام از منظر متافیزیکی چگونه خواهد بود. ذیل همین رویکرد، فصول بعدی، این روش و سطوح انتزاع و انضمام را در مفاهیم اقتصادی و سیاسی به کار می‌گیرد؛ از ساختار اقتصادی سرمایه داری و دولت متناظر با آن تا سرمایه داری در کشورهای در حال توسعه. فصل آخر کتاب نیز کوشیده است تا پس از مباحث نظری و نسبتا انتزاعی در فصول پیشین، نحوه‌ی کاربست این مباحث را در عمل به نمایش بگذارد و کم و کیف آن‌ها را مشخص کند. در مجموع، می‌توان گفت که مخاطبان اصلی کتاب حاضر، دانشجویان اقتصاد، علوم سیاسی، جامعه ‌شناسی و مطالعات توسعه هستند؛ به ‌ویژه کسانی که می‌خواهند اقتصاد را نه به ‌عنوان مجموعه‌ای از مدل‌های ریاضی و قواعد بازار، بلکه در پیوند با قدرت، دولت، نهادهای اجتماعی و تاریخ مطالعه کنند.