کتاب رویای آمریکایی

«رویای آمریکایی روایتی دیگر از تاریخ مردم آمریکا» اثری انتقادی به قلم هاوارد زین، متفکر برجسته، استاد علوم سیاسی دانشگاه بوستون و کنشگر خستگی‌ناپذیر جنبش‌های ضدجنگ و حقوق مدنی است که با برگردان تلخیصی روان از شاهکار وی یعنی تاریخ مردم ایالات متحده، گامی پیشگام در برهوت منابع تحلیلی و انتقادی پیرامون سرگذشت آمریکا در زبان فارسی به شمار می‌رود. این پژوهش که در چارچوب نظری مکتب تاریخ‌نگاری از پایین سامان یافته، برای نسل جوان و پویندگان آگاهی نگاشته شده است تا به دور از تکلف اصطلاحات پیچیده دانشگاهی، تصویری بی‌پرده از تحولات این سرزمین ارائه دهد. زین با شجاعت تمام، توهم عینیت و بی‌طرفی علمی در پژوهش‌های تاریخی را رد می‌کند؛ رویکردی آگاهانه که نگارش و آموزش تاریخ را نه کوششی خنثی برای ثبت وقایع، که کنشی رهایی‌بخش، موضع‌گیری سیاسی و بخشی جدایی‌ناپذیر از پیکار اجتماعی برای دادخواهی و برابری برمی‌شمارد. نویسنده، که خود برآمده از محله‌های فقیرنشین بروکلین در خانواده‌ای کارگری بود و پس از تجربه ویرانگر خدمت در جایگاه خدمه بمب‌افکن جنگ جهانی دوم و مشاهده کشتار غیرنظامیان به مخالف سرسخت ماشین جنگی بدل شد، در این اثر روایتی مستند را به دادخواستی تاریخی علیه صاحبان ثروت و ساختار سرمایه‌داری پیوند می‌زند.
کتاب با واسازی اسطوره‌های ملی‌گرایانه، روایت‌های رسمی را که تاریخ را صرفا پیروزی روسای جمهور، فاتحان و ژنرال‌ها معرفی می‌کنند کنار می‌نهد و صدای رسای خود را به ستمدیدگان بومیان سرخ‌پوست، بردگان سیاه‌پوست، کارگران معترض، زنان و سربازان گمنام اختصاص می‌دهد. سیر اثر از پیاده‌شدن سوداگرانه کریستف کلمب و نسل‌کشی بومیان آغاز می‌شود و با بررسی دوران استعمار، ماهیت متناقض اعلامیه استقلال و تأسیس جمهوری را معرفی می‌نماید؛ جایی که مولف اثبات می‌کند نخبگان زمین‌دار و بازرگانان با سوءاستفاده از مفاهیم والای آزادی، خشم توده‌ها را علیه تاج‌وتخت بریتانیا به کار گرفتند تا حاکمیت طبقاتی خود را تحکیم بخشند، در حالی که وضعیت فلاکت‌بار بردگان، فرودستان و زنان را نادیده انگاشتند.
فصول بعدی با بازخوانی جایگاه زنان در جامعه اولیه آمریکا، نقض مکرر عهدنامه‌ها با بومیان زیر عنوان تا آن زمان که سبزه می‌روید و آب جاری است، جنگ نابرابر با مکزیک، برده‌داری نهادینه‌شده، عصر ظهور بارون‌های غارتگر صنعتی و اعتصابات خونین کارگری، چهره عریان انباشت سرمایه را آشکار می‌سازد. زین این مسیر را تا گسترش امپراتوری فرامرزی، رنج‌های دوران سخت رکود اقتصادی، تلاطم‌های جنگ سرد و جنایات هولناک در ویتنام امتداد می‌دهد و هم‌زمان شورش‌های سیاه‌پوستان برای حقوق مدنی و شکل‌گیری امواج نافرمانی مدنی را ثبت می‌کند. در واپسین فرازها، با ارزیابی سیاست‌های فریبکارانه احزاب حاکم، جنگ با تروریسم، اشغال عراق و نزاع‌های معاصر، کتاب با الهام از سروده شلی و تمثیل برخاستن توده‌ها همچون شیران در برابر زنجیرها، مخاطب را به ضرورت پایداری در برابر استبداد فرا می‌خواند. انتشار این اثر در ایران، با شکستن تصویر یکدست، هالیوودی و آرمانی از تمدن غرب، پرده از سازوکارهای پنهان سلطه برمی‌دارد و اثبات می‌نماید که شکوفایی ظاهری قدرت‌های هژمونیک، بر بنیان بهره‌کشی خشن از انسان‌ها بنا شده است؛ متنی ماندگار که مخاطب را به ایستادگی در راه حقیقت و بازشناسی تاریخ از منظر رنج‌دیدگان دعوت می‌کند و نوید می‌دهد که قدرت کنونی حاکمان، روزی به اراده آگاهانه مردم بازخواهد گشت.