کتاب خاکستر

«خاکستر» رمانی نوشته‌ی گراتزیا دلدا نویسنده‌ی ایتالیایی برنده جایزه نوبل است. دلددا تنها نویسنده زن ایتالیایی است که موفق به دریافت جایزه نوبل شده است. بهمن فرزانه مترجم کتاب معتقد است؛ دلدا؛ مارکز نویسندگان زن است. این رمان روایت عشقی نامشروع و پنهان است که تا یک نسل بعد، پیامدهای دردناک آن برجا می‌ماند.
داستان درباره‌ی «اولی» دختری فقیر است که با مردی متاهل است، دوست می‌شود. مرد این را از اولی پوشیده نگه می‌دارد، اما طولی نمی‌کشد که حقیقت برای او روشن می‌شود. آن‌ها تصمیم می‌گیرند مخفیانه به رابطه‌ی خود ادامه دهند. اولی راهی را انتخاب می‌کند که عقوبت آن سنگین است؛ ثمره‌ی این عشق ممنوع برای‌شان یک فرزند است. فرزندی که بعدها اولی به‌خاطر تنگ‌دستی او را ترک می‌کند. او با پدرش بزرگ می‌شود و تلاش می‌کند به‌رغم نامشروع بودن، مشروعیت اجتماعی قابل قبولی برای خود دست‌وپا کند. او در این خانواده‌ بزرگ می‌شود و با حمایت مالی آن‌ها برای تحصیل در رشته حقوق به رم می‌رود و با وجود موفقیت‌های تحصیلی و موقعیت اجتماعی جدید، سایه سنگین گذشته و ناپدید شدن مادرش او را آزار می‌دهد. او خود را میان دو دنیا معلق می‌بیند؛ دنیایی روشن و مدرن که پیش روی اوست و گذشته‌ای تاریک و تحقیرآمیز و مادری که او هیچ اطلاعی از زندگی‌اش ندارد. بزرگ‌ترین دغدغه‌ی او پیدا کردن مادرش است. هنگامی که او می‌خواهد با دختری از طبقه‌ی بالا ازدواج کند، تصمیم می‌گیرد مادر واقعی خودش را پیدا کند و...
در این داستن؛ اولی اشتباه می‌کند و پا به راه خطا می‌گذارد اما تاوان گناه او را فرزندش می‌دهد. فرزندی که در جامع نامشروع خوانده می‌شود و بین محبت مادری و شرمساری از وجود چنین مادری گرفتار است. گراتزیا دلدا در این رمان نابسامانی‌های عمومی زمانه‌ی خود را در قرن نوزدهم میلادی با ادبیات فولکلور ایتالیا درهم می‌آمیزد. فرهنگ سنتی و سخت‌گیرانه‌ی ساردینیا (محل وقوع داستان) فضایی مناسب برای مضمون داستان است؛ جایی که قضاوت‌ مردم، شخصیت‌ها را بیش از احساس گناه در تنگنا قرار می‌دهد. دلدا به موضوعات اجتماعی مهمی همچون ارتباط نامشروع و فرزند نامشروع می‌پردازد. اما مسئله‌ی اصلی او در این رمان، به تصویر کشیدن رابطه‌ی والدین با فرزندان‌شان و تأثیر این رابطه در سرنوشت آن‌هاست. زندگی فرزند اولی از کودکی تا پایان عمر تحت تاثیر نوع زندگی مادرش است.
«خاکستر» رمانی جذاب و خواندنی از ادبیات ایتالیا است که برای خوانندگان، لذت‌بخش و پندآموز است.